Cây báo hiệu môi trường bị ô nhiễm

02/05/2019 - 2

 

Trong thế giới tự nhiên, có rất nhiều loài cây đặc biệt nhạy cảm với môi trường, đặc biệt là với các yếu tố như không khí, môi trường đất và nước, các loài cây này có thể coi là loài cây chỉ thị để nhận biết tình trạng của môi trường.


Lá của loài lan kiếm đặc biệt nhạy cảm với khí Flo. Nếu nồng độ khí Flo đạt tới 40 phần ngàn tỷ thì chỉ trong vòng 3 giờ đồng hồ, lá của cây sẽ tự có các vết đốm. Mặc dù chỉ khi nồng độ này đạt tới 10 phần tỷ thì cây mới bị ảnh hưởng nghiêm trọng, song những phản ứng từ lá cây lan kiếm có thể cho chúng ta biết được nồng độ khí Flo trong không khí. Các loài cây như: Cà chua, cây bông, đào và mai cũng đều là những loại cây rất nhạy cảm với khí Flo.

Lá của loài lan kiếm đặc biệt nhạy cảm với khí Flo Lá của loài lan kiếm đặc biệt nhạy cảm với khí Flo

 

Cây mai nhạy cảm với khí Flo

Cây mai cũng là cây nhạy cảm với khí Flo


Táo, hoa phấn, cây bông, nữ trinh tử, thủy sam, cỏ tuyên đều là những loài cây khá nhạy cảm với khí Sulfur dioxide. Đặc biệt là những cây mọc trên tường thành, trên đá, các loại rêu mọc trên cây khô, địa y,... chỉ cần trong không khí có một ít Sulfur dioxide, các cây này sẽ bị chết khô.

Hoa phấn - loài cây khá nhạy cảm với khí Sulfur dioxide 

Hoa phấn - loài cây khá nhạy cảm với khí Sulfur dioxide


Hoa gạo, hoa dành dành, rêu xanh, râm bụt đỏ, cây chuỗi ngọc đều là những cây rất nhạy cảm với khí Clo, vì thế các loại cây này có thể coi là những loại cây dùng để dự đoán lượng khí Clo trong môi trường.

Cây râm bụt đỏ rất nhạy cảm với khí Clo 

Cây râm bụt đỏ rất nhạy cảm với khí Clo


Điều quan trọng hơn cả là, một số loài cây sẽ có những biểu hiện khác nhau nếu trong môi trường có chứa các loại khí độc hại, ví dụ: Nếu trong môi trường có khí Sulfur dioxide, cây sẽ bị đốm lá hoặc héo úa, phản ứng của phần lớn các cây xanh đối với khí này là xuất hiện các đốm vàng và đốm nâu trên lá. Nếu trong môi trường có khí Flo thì lá cây sẽ nhọn, hoặc trên lá cây sẽ xuất hiện các vết đốm màu nâu nhạt hoặc màu đỏ, hoặc có những vết sọc khác màu.


Các loại khí độc hại trong môi trường đã ảnh hưởng đến cây xanh như thế nào? Quá trình này liên quan đến kết cấu lá và tính chất hóa học của các độc tố. Ví dụ khí sulfur dioxide (điôxít lưu huỳnh), nếu tồn tại trong không khí thì nó sẽ thông qua các lỗ thoát khí ở lá, phân tán ra các tổ chức của lá cây, sẽ tác hại tới chất diệp lục của lá, làm cho cây mất nước và chết khô. Cơ chế hoạt động của điôxít lưu huỳnh đối với lá cây là nó phản ứng với thành phần nước có trong lá cây, tạo nên sulfit và ion sulfit, sau đó nó bị oxi hóa và tạo thành ion acid sulfuric, độc tố trong acid sulfuric đã giảm đi rất nhiều (điôxít lưu huỳnh đọc gấp 30 lần so với acid sulfuric), các ion acid sulphurous liên tục tăng lên, khi nó vượt quá khả năng giải phóng chất ở thực vật sẽ gây hại cho lá, làm giảm lượng nước trên lá, tỷ lệ chất diệp lục trong lá cây cũng bị giảm đi. Ngoài ra, đường và nguyên tố amino cũng giảm đi đáng kể, lá cây bị mất diệp lục, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của cây. Như vậy, lá cây dần khô, cây bị chết dần, sản lượng của cây cũng giảm.