Sự tương sinh tương khắc của thực vật

03/05/2019 - 65

Bài ca về sự tương sinh tương khắc của thực vật:


Tự nhiên thực vật hữu cạnh tranh
Nhược nhục cường thực sinh khắc phần
Mật đường dữ song hữu sinh khắc
Cẩu nhục lục đậu thực tử nhân
Bồ đào tài tại bách thụ hạ
Vĩnh bất kết quả đoạn truyền cân,
Bồ đào nhược tài du thụ hạ,
Kết quả nhập khẩu toan thu tâm,...
(Thực vật trong tự nhiên vốn cạnh tranh nhau,
Cây yếu, cây mạnh đều có chỗ riêng cho mình
Mật đường vốn tương khắc với hành
Thịt chó với đậu ăn vào tử vong
Cây nho trồng dưới cây bách
Cả đời không ra quả
Cây nho trồng dưới cây du
Dù có ra quả nhưng mà rất chua,...)


Trong xã hội loài người, có những người có thể sống hòa hợp với nhau như anh em một nhà, ngược lại cũng có những người không thể chung sống cùng nhau, họ luôn đứng ở hai phía đối lập nhau, mâu thuẫn nhau, thậm chí còn sát hại lẫn nhau. Hiện tượng này cũng tồn tại trong thế giới thực vật. Điều gì có trong thế giới loài người cũng có trong thế giới cây xanh.

 Theo Bát quái, Ngũ Hành thì cây chè phát triển tốt nhất khi được trồng ở hướng Khôn và Tốn Theo Bát quái, Ngũ Hành thì cây chè phát triển tốt nhất khi được trồng ở hướng Khôn và Tốn


Vạn vật trên thế giới này đều có những thuộc tính riêng hoàn toàn khác nhau. Trong “Hoàng đế nội kinh” - một cuốn sách rất xa xưa của người Trung Quốc, người ta đã chia các sự vật hiện tượng trên thế giới này thành Bát Quái Ngũ Hành. Theo cách phân chia này người ta có thể quy nạp các vật theo những thuộc tính riêng theo Âm Dương Ngũ Hành. Căn cứ vào quy luật và nguyên lý của Bát Quái Ngũ Hành, người ta đã quan sát và rút ra kết luận rằng: Cây chè phát triển tốt nhất khi được trồng ở hướng Khôn và Tốn. Cây Sam phải được trồng ở hướng Càn và Khảm mới cho sản lượng cao. Cây Tùng nếu được trồng ở hướng Ly và Chấn thì mới xanh non tươi tốt. Các lý thuyết về tương sinh tương khắc theo dịch học được thể hiện rất rõ trong thế giới thực vật. 

Dưa chuột và lạc tương  

Dưa chuột và lạc tương khắc với nhau


Các loài cây trong thế giới thực vật có thể tương sinh hoặc tương khắc với nhau. Con người và thực vật cũng có thể tương sinh và tương khắc với nhau như vậy. Dưa chuột và lạc tương khắc với nhau (nếu ăn hai thứ này cùng một lúc có thể bị tiêu chảy, để giải độc người ta có thể dùng lá của cây họ đậu); quả lê kỵ nước trà nóng (nếu ăn hai thứ này cùng một lúc có thể bị tiêu chảy, có thể dùng trà long não để giải độc); chuối tiêu kỵ khoai môn,....Cây nho nếu trồng cạnh cây bách không thể ra quả, nhưng nếu trồng cạnh cây du có thể cho ra nhiều quả, tuy vậy quả sẽ rất chua. Tương tự, không nên trồng khoai môn cạnh cây mía, nếu trồng cạnh nhau thì hai cây này không những không phát triển được mà còn bị sâu bệnh làm hại; bắp cải kỵ cải đắng và cải thảo, hoa thủy tiên có thể chung sống hòa bình với linh lan, bắp cải nếu trồng cạnh rau cần thì cả hai loại cây này đều sẽ không tươi tốt thậm chí chúng có thể bị chết,...Tại sao có hiện tượng tương sinh tương khắc như vậy? Câu trả lời là, trong quá trình phát triển, có rất nhiều loại thực vật tiết ra một loại khí, hoặc dịch thể như nhựa cây, acid hữu cơ, đây chính là những chất làm hạn chế sự phát triển của những loại cây khác. Đương nhiên điều đó cũng còn do nhiều nguyên nhân khác, đòi hỏi các nhà khoa học phải đầu tư nghiên cứu hơn nữa.

Cà rốt và mã thầy là hai “người bạn” thân thiết của nhau Cà rốt và mã thầy là hai “người bạn” thân thiết của nhau


Cà rốt và mã thầy là hai “người bạn” thân thiết của nhau, chúng có thể “chung sống hòa bình” với nhau, chúng đều là nguyên liệu dùng trong các món canh. Dựa vào nguyên lý tương sinh của thực vật, người nông dân thường trồng xen canh các loại cây như: đậu tương, gừng, hành, tỏi, đều cho sản lượng khá cao. Người Việt Nam thường có thói quen trồng đậu xanh cạnh ruộng lúa nước vì khi trồng cạnh nhau, cả đậu xanh và luas đều sinh trưởng nhanh và có tỉ lệ kết hạt cao. Cây ngô có thể trồng cạnh cây đậu tương, vì khi trồng hai loại cay này cạnh nhau, rễ của cây đậu tương sẽ sản sinh ra một chất dinh dưỡng cung cấp cho cây ngô, ngược lại rễ của  cây ngô sẽ tiết ra chất gluxit,cung cấp cho nhu cầu về chất dinh dưỡng của cây đậu tương, vì thế nếu trồng xen cả cây ngô và đậu thì cả hai cây đều xanh tốt, cho bắp và quả có chất lượng cao hơn cách trồng thông thường. Tương tự đại mạch và khoai tây cũng là hai người bạn thân thiết của nhau, nhu cầu về thành phần trong đất của hai loại này là hoàn toàn khác nhau, chúng không tranh giành thành phần trong đất của nhau và tương hỗ nhau, thúc đẩy nhau cùng phát triển. Tỏi và bông là hai người bạn láng giềng tốt của nhau, rễ của cây bông làm cho đất tưới xốp hơn khiến tỏi phát triển dễ dàng hơn, rễ của cây tỏi lại tiết ra chất xua đuổi vi khuẩn và côn trùng gây hại cho cây bông.

Dựa vào nguyên lý tương sinh của thực vật trồng xen canh cho năng suất cao Trồng tỏi gần cây bông giúp tỏi dễ dàng phát triển


Thực vật và môi trường (hay còn gọi phương vị theo ngũ hành) có mối quan hệ tương sinh tương khắc với nhau. Đông phong quất (một loại quất đặc biệt) chỉ thích hợp với hướng Chấn. Người ta chỉ có thể tìm thấy Đông Phong Quất ở phía đông của các gò, đồi, sườn núi. Sự tương sinh tương khắc này đã được nhà thơ Đào Uyên Minh (đời Đông Phổ - Trung Quốc) ghi lại: “Du liễu âm hậu thiềm, đào lê la đường tiền” (cây du và cây liễu phải trồng phía sau nhà thì mới tốt, còn cây đào và cây lê nếu trồng phía sau nhà sẽ không phát triển được). Người Trung Quốc xưa cũng có cho rằng: ”Trung đình chủng thụ chủ phân trương, môn đình chủng táo hỉ cát tường” (giữa sân không nên trồng cây, nếu trồng sẽ bất lợi cho chủ nhà và người qua lại, sân trước nên trồng táo sẽ đem lại nhiều thuận lợi và may mắn). “Phía đông trồng nhãn, phía tây trồng vải”, bởi vải là loại cây ưa ánh sáng buổi chiều,...

Phía đông trồng nhãn, phía tây trồng vải 

"Phía đông trồng nhãn, phía tây trồng vải"


Những đúc kết của người xưa thực sự rất khoa học, thể hiện mối quan hệ tương sinh tương khắc giữa thực vật và vạn vật xung quanh. Chỉ khi hiểu được quy luật tương sinh tương khắc với môi trường, giữa cây xanh với con người, chúng ta mới có thể tạo ra một môi trường hài hòa,tạo thuận lợi, cát tường.
 

Nguồn: Sưu tập